Dhëmbët e Pjekurisë: Çfarë duhet të dini për Arpallekun

Dhëmbët e pjekurisë, të njohur ndryshe edhe si arpallek, janë dhëmbët e fundit që shpërthejnë në gojë – zakonisht midis moshës 17 dhe 25 vjeç. Në shumicën e rasteve, ata janë katër në numër dhe ndodhen në skajet e pasme të nofullës, nga dy në secilën nofull.

Edhe pse biologjikisht janë të dizajnuar për të ndihmuar në përtypje dhe funksionin normal të dhëmbëve, shpesh dhëmbët e pjekurisë bëhen shkak për dhimbje, infeksione dhe komplikime të tjera. Kjo është arsyeja pse shumë njerëz përfundojnë duke i hequr ato — shpesh si masë parandaluese.

Pse shkaktojnë probleme dhëmbët e pjekurisë?

Në epokën moderne, anatomia e nofullës njerëzore është ndryshuar krahasuar me paraardhësit tanë. Sot kemi nofulla më të vogla dhe më pak hapësirë për të akomoduar 32 dhëmbë. Kjo bën që dhëmbët e pjekurisë të mos kenë hapësirë të mjaftueshme për të shpërthyer siç duhet, duke shkaktuar një sërë problemesh si:

• Dhimbje të forta në fund të gojës

• Fryrje dhe inflamacion të mishrave të dhëmbëve

• Infeksione (perikoronit)

• Presion mbi dhëmbët ekzistues dhe deformime

• Formim të kisteve ose dëmtime të kockës

Në shumë raste, dhëmbi i pjekurisë mund të mbetet i impaktuar – dmth, mbetet nën mish ose në pozicion jo të duhur, duke mos dalë kurrë në mënyrë normale.

Shenjat që tregojnë se duhet të hiqni dhëmbët e pjekurisë

Jo të gjithë kanë nevojë për nxjerrjen e dhëmbëve të pjekurisë, por ka disa shenja paralajmëruese që nuk duhen injoruar:

• Dhimbje të vazhdueshme në skajet e pasme të nofullës

• Mishra të fryrë ose të skuqur në zonën e arpallekut

• Erë e keqe në gojë ose shije e pakëndshme

• Vështirësi në hapjen e gojës ose përtypje

• Dhëmbë të tjerë që lëvizin ose ngjeshen

Nëse përjetoni një ose më shumë nga këto simptoma, vizita te dentisti është hapi i duhur.

Procesi i heqjes së dhëmbëve të pjekurisë

Nxjerrja e dhëmbit të pjekurisë është një procedurë e zakonshme, por që kërkon përkujdesje profesionale. Në varësi të pozicionit të dhëmbit dhe gjendjes së përgjithshme të pacientit, procedura mund të jetë shumë e thjeshtë ose pak më komplekse nëse dhëmbi është i impaktuar.

Operacioni zakonisht bëhet nën anestezi lokale ose, në disa raste, nën sedacion për pacientët me frikë nga dentisti. Kohëzgjatja varion nga 20 minuta deri në një orë, dhe pacienti mund të kthehet në aktivitetet e zakonshme pas disa ditësh pushimi dhe kujdesi.

Kujdesi pas heqjes së dhëmbit të pjekurisë

Pas procedurës, pacienti duhet të ndjekë disa udhëzime të rëndësishme për shërim të shpejtë dhe pa komplikime:

• Vendosni kompresa me akull për të reduktuar enjtjen

• Mos përdorni pipë ose mos pini duhan për 72 orë

• Përdorni ilaçet e dhëna nga dentisti për menaxhimin e dhimbjes

• Mos hani ushqime të nxehta ose të forta për 2–3 ditë

• Mbani gojën të pastër, por shmangni shpëlarjen e fortë në ditët e para

Shumica e pacientëve ndihen më mirë brenda 3-5 ditësh, por procesi i plotë i shërimit mund të zgjasë deri në dy javë, sidomos në rastet me komplikime më të ndërlikuara.

A duhet t’i heqim të gjithë dhëmbët e pjekurisë?

Jo gjithmonë. Nëse dhëmbët e pjekurisë janë të dalë siç duhet, nuk shkaktojnë probleme dhe janë të lehtë për t’u pastruar, nuk ka nevojë për ndërhyrje. Megjithatë, shumica e dentistëve rekomandojnë vëzhgim të rregullt me grafi panoramike për të monitoruar pozicionin dhe ndikimin e tyre te dhëmbët përreth.

Në disa raste, heqja parandaluese është zgjidhja më e mirë — për të shmangur dëmtimet që mund të ndodhin më vonë kur dhëmbët tashmë janë problematikë.

Cilat janë rreziqet nëse i lini dhëmbët e pjekurisë pa trajtim?

Nëse dhëmbët e pjekurisë nuk kanë hapësirë dhe nuk trajtohen në kohë, mund të sjellin një sërë problemesh serioze për shëndetin oral:

• Shtrembërim i dhëmbëve ekzistues (veçanërisht pas ortodoncisë)

• Dëmtim i rrënjëve të dhëmbëve përreth

• Abcese dhe infeksione serioze

• Zhvillim i kisteve ose tumoreve të rralla beninje

• Humbje të kockës përreth dhëmbit të impaktuar

Prandaj është jetike të bëni kontrolle të rregullta dentare, sidomos në fund të adoleshencës dhe fillim të të njëzetave.

Sa kushton heqja e dhëmbit të pjekurisë?

Kostoja e nxjerrjes së dhëmbit të pjekurisë mund të ndryshojë në varësi të disa faktorëve si:

• Numri i dhëmbëve që duhet të hiqen

• A janë të thjeshtë apo të impaktuar

• A kërkohet operacion apo nxjerrje normale

• Lloji i anestezisë së përdorur

Në Shqipëri, çmimet janë shumë më të përballueshme krahasuar me vendet e tjera europiane. Kjo është edhe arsyeja pse shumë pacientë zgjedhin turizmin dentar në Shqipëri, për të përfituar nga cilësia e lartë dhe kostot e ulëta të trajtimit, përfshirë edhe procedura si nxjerrja e dhëmbit të pjekurisë.

Kur duhet të vizitoni një dentist?

Nëse jeni midis moshës 17 dhe 25 vjeç dhe nuk jeni të sigurt nëse keni dhëmbë pjekurie, ose nëse ndjeni shqetësime në pjesën e pasme të gojës, është koha të bëni një grafi panoramike dhe kontroll. Dentisti do të vlerësojë pozicionin e dhëmbëve dhe do të vendosë nëse duhet ndërhyrje apo thjesht mbikëqyrje periodike.

Përfundim: Mos e lini dhëmbin e pjekurisë të kontrollojë buzëqeshjen tuaj

Dhëmbët e pjekurisë janë një pjesë natyrale e zhvillimit dentar, por që shpesh vijnë me sfida. Fatmirësisht, stomatologjia moderne ofron zgjidhje të sigurta, pa dhimbje dhe të personalizuara për çdo pacient. Qoftë heqje e thjeshtë ose kirurgji më e ndërlikuar, gjithçka mund të realizohet me teknologji të avancuar dhe kujdes profesional.